مرضیه حاجیپور، مجری صداوسیما در گفتگو با قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف اعلام کرد نانی که او میخرد ۱۳۰هزار تومانی است. او با این صحبت به نوعی قیمتگذاریهای رسمی را زیر سوال برد.
رئیس اتاق اصناف ایران، از ابلاغ طرح فروش وزنی نان تا اوایل آبانماه و تغییر شیوه فروش نان خبر داد و گفت:نان باید بهصورت وزنی به مردم عرضه شود و وزن چانه نان نیز مشخص باشد. بر این اساس، وزن یک چانه نان ۶۵۰ گرم عنوان شده است.
رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران از پایداری وضعیت تولید و تامین آرد بازرگانی دولتی خبرداد و گفت: اکنون وضعیت تولید نان مشکلی ندارد و آرد مورد نیاز جهت پخت بر اساس سهمیه های تعیین شده در اختیار نانوایی ها قرار می گیرد.
جزئیات پرداختی دانشجویان روزانه، بینالملل و سنوات اضافه اعلام شد؛ اجراییشدن فرمول جدیدی که بر اساس آن ۹۰ درصد هزینه تمامشده غذا توسط دولت و دانشگاه تأمین میشود.
رئیس اتاق اصناف ایران اعلام کرد نانواییهای دریافتکننده آرد یارانهای موظف به رعایت نرخ مصوب هستند و در صورت بیتوجهی پس از سه تذکر، پروانه کسب آنها باطل و مجوز به نانوای دیگری واگذار خواهد شد.
نان، آخرین کالایی بود که تصور میشد از سفره اقشار کمدرآمد حذف شود؛ اما افزایش قیمتها، رشد نانهای آزادپز و فاصله گرفتن نرخهای رسمی از واقعیت بازار، حالا این کالای اساسی را نیز به یکی از مهمترین دغدغههای معیشتی خانوارها تبدیل کرده است.
برای فهم فشار واقعی گرانی نان، باید از نرخ هر قرص نان عبور کرد و به هزینه ماهانه رسید. طبق برآوردهای مبتنی بر دادههای هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار، مصرف متوسط نان خانوار ایرانی در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۰.۵ کیلوگرم در ماه بوده است.
افزایش قیمت نان نیز فشار تازهای بر سبد معیشت خانوارها وارد کرده و قیمت انواع نان یارانهای از ابتدای تیرماه افزایش یافته است. براساس قیمتهای جدید، هر قرص نان لواش از ۱۴۰۰ تومان به ۲۷۰۰ تومان رسیده که نشاندهنده افزایش حدود ۹۳درصدی است.
همان اول سال که دستمزد کارگر افزایش پیدا کرد، نانواها خواستار افزایش قیمت شدند؛ اما فضا جنگی و از مردمداری بهدور بود که قوت غالب مردم زیر موشکباران گران شود، ازاینرو تعیین قیمت نان مسکوت گذاشته شد.
اگرچه افزایش قیمت نان منتفی اعلام شده، اما زمزمههایی درباره اجرای مدل کالابرگ برای یارانه نان دوباره شنیده میشود. این درحالی است که دولت همچنان با حساسیت و احتیاط دنبال یافتن راهحلی برای حفظ تعادل بین فشارهای معیشتی و هزینههای بالای نانواییهاست.
یک خانواده ۴ نفره برای پهن کردن سفره افطار بسیار ساده باید نزدیک به ۲ میلیون تومان هزینه کند. اگر این خانواده یک کیلو آش و حلیم نیز به سفره خود اضافه کنند، رقم آن به ۳ میلیون تومان هم افزایش پیدا خواهد کرد که برابر با یک سوم حداقل حقوق کارگر است.
هر تبعه غیرمجاز بهطور میانگین ۱۲کیلوگرم آرد در ماه مصرف میکرده؛ این رقم بیش از دو برابر سرانه مصرف هر شهروند تهرانی ۵/۵ کیلوگرم) است. با خروج ۴۵۰ هزار نفر از این جمعیت، مصرف آرد تنها در پایتخت بیش از ۵۵۰۰ تن در ماه کاهش یافته است.
در میانه التهاب بازار و نوسانات مستمر قیمتها، نان، غذای اصلی و نمادین سفره ایرانی به نقطهای حساس رسیده است. این افزایش قیمت، هرچند در ظاهر تنها یک تغییر در فاکتورهای تولید است، اما در باطن، فشاری کمرشکن بر دوش کارگران نانوایی وارد ساخته است؛ کارگرانی که نه تنها خود قربانی تورم هستند، بلکه افزایش قیمت محصولی که تولید میکنند نیز نتوانسته است درآمد ناچیزشان را همگام با هزینههای سرسامآور زندگی جلو ببرد.
کارشناس حوزه صنایع غذایی معتقد است؛ دولت باید هزینه واقعی آرد با لحاظ کردن یارانههای مستقیم به تولیدکننده آرد و نرخهای حاملهای انرژی را به صورت شفاف محاسبه و اعلام کند تا نانوایان نتوانند هزینهها را اغراقآمیز جلوه دهند. باید یارانه آرد به طور کامل از زنجیره تولید حذف و قیمت آن به نرخ واقعی نزدیک شود، اما این فرآیند باید با تزریق نقدینگی یا اعتبارات هدفمند به نانوایان برای پوشش افزایش هزینه آرد همراه باشد.